سيد علي اكبر قرشي

59

قاموس قرآن ( فارسي )

( اقرب ) صحاح آن را قتل گفته و گويد اصل آن سنگ زدن است . راغب ميگويد : رجام بمعنى سنگها و رجم زدن با سنگ و مرجوم بمعنى سنگ زده است . * ( « وَلَوْ لا رَهْطُكَ لَرَجَمْناكَ » ) * هود : 91 . يعنى اگر عشيرهء تو نبود تو را با سنگها ميكشتيم بعضىها آن را فحش و شتم گفته‌اند . نظير اين جمله در سورهء مريم آيهء 46 . دربارهء گفتگوى آزر با ابراهيم و نيز در آيهء 18 يس و 20 كهف آمده است و ظاهرا در گذشته اين سخن دربارهء مطلق قتل و كشتن در زير سنگباران به كار ميرفته است . * ( « وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَنْ تَرْجُمُونِ » ) * دخان : 20 . اين سخن قول موسى است در مقابل فرعونيان و ظاهرش همان سنگ زدن و قتل است . راغب ميگويد : رجم بطور استعاره بر نسبت گمان و توهم و فحش و طرد اطلاق مىشود . احتمال دارد كه مراد همان نسبت باشد يعنى به خدا پناه بردم كه مرا بدروغ نسبت بدهيد بعضى گفته‌اند مراد شتم است ( مجمع ) . * ( « فَاسْتَعِذْ بِالله مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ » نحل : 98 . رجيم از اوصاف شيطان و جمعا شش بار در قرآن آمده است و آن بمعنى مرجوم و رانده شده است . راغب آن را مطرود از خيرات و از منازل ملائك و طبرسى مطرود از آسمان و زده شده با شهابها و از بعضى مرجوم بلعنت نقل كرده است . ناگفته نماند : مطرود از خيرات و مطرود از رحمت خدا مراد است . * ( « وَيَقُولُونَ خَمْسَةٌ سادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْماً بِالْغَيْبِ » كهف : 22 . از راغب نقل شد كه رجم بطور استعاره بر ظن اطلاق مىشود در صحاح آمده : رجم آنست كه شخص روى گمان سخن گويد . در اقرب گويد : « الرجم ان يتكلم بالظن » يعنى از روى گمان و خيال ميگويند كه پنج نفر بودند ششمى سگشان بود . رجوم : * ( « وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَجَعَلْناها رُجُوماً ) *